Einar Kárason

„Af hverju erum við ofurseldir duttlungum allskyns misviturra skáldfugla; allskyns rugludalla og letihauga, ha, og svo er þetta gjarnan drykkfellt í ofanálag?“
(Stormur)

Einar Kárason fæddist 24. nóvember 1955 í Reykjavík. Að loknu stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Tjörnina árið 1975 lagði hann stund á nám í almennri bókmenntasögu við Háskóla Íslands til 1978. Hann vann við ýmis störf meðfram námi til ársins 1978 en frá þeim tíma hefur hann verið rithöfundur að aðalstarfi.

Einar átti sæti í stjórn Rithöfundasambands Íslands á árunum 1984-1986, gegndi stöðu varaformanns 1986-1988 og stöðu formanns á árunum 1988-1992. Hann sat sem formaður Rithöfundasambands Íslands í stjórnum Bandalags íslenskra listamanna, Bókasambands Íslands, Fjölíss og IHM. Hann hefur átt sæti í stjórn Bókmenntahátíðar í Reykjavík frá 1985.

Einar tók að birta ljóð í tímaritum á árunum 1978-1980 en fyrsta skáldsaga hans, Þetta eru asnar Guðjón, kom út 1981. Tveimur árum síðar kom svo út fyrsta bókin í trílógíunni um lífið í einu af braggahverfum Reykjavíkur á eftirstríðsárunum, Þar sem djöflaeyjan rís. Hann hlaut Menningarverðlaun DV fyrir þá næstu, Gulleyjuna, 1986 en bókin var einnig tilnefnd til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs ári síðar. Fyrirheitna landið var síðan tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna 1989. Leikrit byggt á bókunum var sett upp af Leikfélagi Reykjavíkur og sýnt við miklar vinsældir. Einar skrifaði jafnframt kvikmyndahandrit upp úr bókunum í samvinnu við Friðrik Þór Friðriksson leikstjóra og var kvikmynd hans, Djöflaeyjan, frumsýnd 1996. Einar og Friðrik höfðu áður unnið saman að handriti kvikmyndarinnar Skytturnar sem frumsýnd var 1987. Auk fjölda skáldsagna hefur Einar sent frá sér ljóðabók, smásagnasöfn og bækur fyrir börn, fyrsta barnabók hans, Didda dojojong og Dúi dúgnaskítur kom út 1993. Skáldsögur hans hafa verið þýddar á fjölmörg tungumál.

Einar er kvæntur Hildi Baldursdóttur og eiga þau fjórar dætur. Þau búa í Reykjavík.

Forlag: Mál og menning.

Mynd af höfundi: Jóhann Páll Valdimarsson.

Um verk Einars Kárasonar

Einar Kárason varð strax með fyrstu bókum sínum í upphafi níunda áratugarins vinsæll skáldsagnahöfundur. Hann hefur þó ekki haldið sig einvörðungu við skáldsöguna heldur einnig skrifað kvikmyndahandrit og barnabækur. Verk hans hafa verið þýdd á ýmis tungumál og meðal annars fallið í góðan jarðveg í Þýskalandi og á Norðurlöndum.

Skáldsögur Einars Kárasonar um líf stórfjölskyldu í einu braggahverfa Reykjavíkur á eftirstríðsárunum, Þar sem djöflaeyjan rís (1983) og síðar Gulleyjan (1985), urðu fljótt geysivinsælar bækur, síðar fjölsótt leikrit og loks vel látin kvikmynd. Ástæðan fyrir þessum vinsældum var ekki síst að auk þess að fjalla um merkilegt tímabil í sögu Reykjavíkur, undarlegar persónur og sérkennileg fjölskyldubönd, þá var hér á ferð hröð og spennandi saga sem lesendur vildu vita hvernig færi. Einar Kárason tók sjötta áratuginn með öllum sínum mótsögnum, öfgum og pólitísku hræringum og bjó til úr honum goðsagnakennt tímabil, og lífleg persónusköpun höfundarins og leikur með fjölbreytilegt talmál og slangur hafa orðið til þess að þessi heimssköpun hefur fests í þjóðarvitundinni svo það er vart hægt að minnast á braggahverfi án þess að líta til Eyjabókanna. Ljósmyndirnar sem skreyta Djöflaeyjuna staðfesta svo fyrir lesandanum að hér er byggt á raunverulegum atburðum sem gerðust á afmörkuðu tímabili og að sagan hefði ekki getað gerst á nokkrum öðrum tíma. Því verður goðsögnin trúverðugri og bókin fær því yfir sig nokkurn heimildabrag. Braggahverfin voru hluti af miklum umbyltingum í íslensku þjóðfélagi, og að þau skuli vera horfin fyrir all nokkru sveipar söguna enn meiri töfrablæ. Það er því gefið í skyn að lesandanum sé hleypt inn í horfinn heim, og þá kannski ekki að undra að Einar hafi síðar tekið að skrifa sögulegar skáldsögur, en aðdráttarafl þess forms byggir að nokkru leyti á svipuðum forsendum. Frásagnarmátinn er á margan hátt mjög hefðbundinn, og minnir á þjóðsögur og ýmis konar hetju- og raunasögur sem hafa verið festar á bók á ýmsa vegu. Mikilvægir atburðir eru oft kynntir til sögunnar með margvíslegum fyrirboðum, eins og þegar Baddi kemur fyrst frá Ameríku. Stundum er stíllinn eins og skýrt dæmi um munnlega geymd færða í letur, því að oft er vitnað í að eitthvað sé „frægt“, eða „lengi í minnum haft“, eða ákveðnir dagar eða kvöld voru „minnisstæð“. Og þó ekki sé beinlínis um töfraraunsæi að ræða þá er greinilegur þjóðsagnablær yfir fólki og stað.

Varðandi frásagnarmátann þá er það helst sterk tilfinning fyrir mismunandi talsmáta persónanna sem er eftirtektarverð. Þetta sést vel í samtölum, en einnig má segja að frásagnarmátinn sveigist að þeim persónum sem eru í forgrunni hverju sinni. Gott dæmi um þetta er upphaf Djöflaeyjunnar sem er að hluta sagt frá sjónarhóli ættmóðurinnar, Karólínu spákonu og er mjög litað sérstæðu orðfari hennar, en hún gleður lesandann með orðum eins og mannorðsþjófar, farísear og tittlinganámur. Einar notar mikið talmál í öllum verkum sínum, það sést til dæmis hvernig hann skeytir „einhver“ fyrir framan nafnorð, og notar „kannski“ töluvert, svona eins og til að draga úr alvisku sögumanns. Uppbygging Eyjabókanna er að sumu leyti losaraleg og virðist á stundum vera samtíningur ýmissa sögusagna, en stundum eru byggðir kirfilegir rammar í kringum frásögnina, eins og þegar höfundur samþjappar tíma, með því að láta fjölmarga mikilvæga atburði gerast á einum degi. Þannig koma ótengdir atburðir saman í magískt samband, eins og svakalegt fyllerí Badda og kattaslagsmálin í Tommabúð, og óskildir atburðir öðlast þá táknrænt gildi í bókunum.

Neðri stéttir þjóðfélagsins, þeir fátæku, ómenntuðu og lítils metnu, eru í nær öllum verkum Einars í aðalhlutverki. Hér er verið að segja sögu þeirra sem opinber saga nær sjaldnast til (nema þá helst í lögreglu- og læknaskýrslum), en boðskapurinn er oft málum blandinn. Þó að persónurnar séu vissulega upphafnar að ákveðnu marki, þá er sífellt grafið undan þeim væntingum að þetta fólk sé að einhverju leyti betra en fólk úr öðrum stéttum þjóðfélagsins. Því að þótt lukkan leiki við það og peningar fari að flæða inn eins og í Eyjabókunum og skáldsögunum Heimskra manna ráð (1992) og Kvikasilfur (1994), þá er lögð áhersla á að þetta fólk kunni ekki að fara með dýrðirnar, til þess hefur bilið milli væntinga og veruleika verið of stórt. En vegna þess að hér er fjallað um fólk sem stendur utan við opinbera sögu þá eru áberandi ýmis form óopinberrar sögu. Sérstaklega sést það vel í Eyjabókunum því þær eru yfirfullar af sögusögnum, slúðri og óbeinum sannindum. Höfundur sýnir líka fram á vald þess konar sögu og birtist það vel í konungi Eyjabókanna, Badda. Það voru til svo margar sögur, svo margar útgáfur af Badda að sögurnar voru alltaf óhjákvæmilega merkilegri en hann sjálfur. Sögurnar gerðu hann fljótt að goðsögn sem var vonlaust verk að standa undir. Baddi flæðir líka út yfir Eyjabækurnar og á sér eina sögu í Kvikasilfri. Höfundur gætir sín þó á að snobba ekki fyrir fátækt og fávisku og gerir grín að „menntamönnum“ sem snobba fyrir alþýðuvisku sem hvergi finnst, eins og í síðasta kafla Djöflaeyjunnar, þegar leikskáldið heilsar upp á Karólínu til að forvitnast um alþýðutrú og speki. Í síðustu Eyjabókinni, Fyrirheitna landið (1989), færist áherslan enn frekar yfir á dökku hliðarnar á þessum sérkennilegu tímum, þegar sjónarhornið færist yfir til barnanna sem þurfa að alast upp hjá þessu fólki. Þar eru gerðar meiri tilraunir með frásagnarmeðferð; saga Badda er sögð í læknaskýrsluformi og goðsögnin verður allt í einu ekkert annað en illa gefinn drykkjumaður, og sagan af dauða Karólínu er komin í búning skáldskapar upprennandi ungskálds. Í Fyrirheitna landinu má því finna úttekt á sögunni í heild, efasemdir um hvað liggi að baki þörfinni fyrir að segja sögu þessarar fjölskyldu og misskildu dálæti á fylliröftum og ístöðulausum kerlingum. Lesandanum er líka gefin innsýn í skrif Heimskra manna ráða og Kvikasilfurs þegar skotið er inn brotum úr viðtölum við sögupersónurnar. Kverúlantar og skrítimenni eru í miklu uppáhaldi hjá höfundinum og þegar best tekst til ná þeir að lýsa einhverju fyrirbæri eða einkenni en stundum verða persónurnar einfaldega einkennilegar (eins og til dæmis í smásagnasafninu Þættir af einkennilegum mönnum (1996)). Sumar persónugerðir finnast í fleiru en einu verki, þannig birtist Kristgeir í Heimskra manna ráðum seinna sem Víga-Glúmur í skáldsögunni Norðurljós (1998); menn sem eiga í stöðugum málaferlum sem ganga ekki út á neitt, en báðum er það talið til kosta að þeir kunni að tala illa um fólk.

Einar notar stórfjölskyldur til að tengja saman margar sögur bæði í Eyjabókunum og í Heimskra manna ráðum og Kvikasilfri. Í Eyjabókunum verður heimili stórfjölskyldunnar, Gamla húsið, tákn fyrir ris og hnig fjölskyldunnar og endanlega auðmýkingu hennar þegar það er rifið í lok Gulleyjunnar og það er látið ramma inn söguna. En fjölskyldusögur bera með sér kosti og galla. Í fyrsta lagi geta fjölskyldur veitt eðlilegan ramma og samhengi fyrir samsafn af sögum, en stundum er ekkert nema skyldleikinn sem heldur sögunni saman, eins og gerist í bestu fjölskyldum. Þetta kemur stundum fyrir í Eyjabókunum og er all áberandi í Heimskra manna ráðum og Kvikasilfri. Í fjölskyldusögum þarf að vera ákveðið ris og hnig fjölskyldu sem hinar margvíslegu sögur í verkinu styðja eða lýsa á einhvern máta, svo að framvinda sögunnar eigi sér einhverja innri hvöt. Þegar því er ekki að heilsa virka sögurnar eins og þær hafi verið settar inn því höfundurinn hafi sérstakt dálæti á þeim, frekar en að þær þjóni einhverju stærra hlutverki í verkunum.

Einar hefur á síðari árum fengist við sögulegar skáldsögur, Norðurljós sem fyrr er getið og gerist á 18. öld og Óvinafagnaður (2001) sem gerist á Sturlungaöld. Í þessum skáldsögum er áherslan á sannfærandi persónusköpun, hraðri atburðarás og ákveðinni heimssköpun, frekar en á nákvæmum lýsingum á lifnaðarháttum fyrri tíða. Höfundur reynir ekki að beita tungumáli þess tímabils sem sögurnar fjalla um, heldur notast að miklu leyti við nútímamál, og tekst yfirleitt að forðast að gera það afkáralega, eins og hættan er þegar sá háttur er hafður á. Hann leitar einnig lítið til þess frásagnarháttar sem tíðkaðist á þeim tímum, því Norðurljós byggir frekar á Íslendingasagnaminni en bókmenntum 18. aldar, þar sem hetjan lendir í ýmsum raunum og hremmingum og á endanum í útlegð frá Íslandi. Þrátt fyrir sérkennilega ofnotkun á þrípunktum, sem sér einnig stað í Óvinafagnaði, tekst Einari að halda uppi hraðri framvindu og Norðurljós er fín spennusaga. Það liggur í raun beint við að snúa sér að Sturlungaöld ef áhuginn beinist að sögulegum spennusögum. Það eru líka mjög góðar ofbeldislýsingar í Norðurljósum og í Óvinafagnaði eru ágætar bardagalýsingar, sérstaklega er skemmtilegt þegar einn sögumaðurinn er hálshöggvinn í miðri setningu.

Flest verk Einars fjalla á einn eða annan hátt um karlmennsku í öllum sínum tilbrigðum, vonlausu stellingum og innistæðuleysi, og hvergi er karlmennsku betur lýst en í stríði og vígaferlum. Karlmennskan er alltaf þáttur í verkum hans, og alveg síðan í fyrstu skáldsögu hans, Þetta eru asnar Guðjón (1981), sem lýsir ungri ráðvilltri karlmennsku, hafa stórmennskan og smámennskan togast á. Í Heimskra manna ráðum og Kvikasilfri beinist athyglin að þætti sem er einnig áberandi í höfundarverki Einars allt frá Þetta eru asnar Guðjón, en það eru endalausar vonlausar áætlanir og stórkostleg vanhugsuð plön. Öll stórkostlegu plön Bárðar og leit hans að Gullskipinu í Heimskra manna ráðum og Kvikasilfri eru dæmi um stórkarlalega, en að lokum fáránlega, tilburði, því í leit þessara manna að fjársjóðum, og í karlmannlegri veiðiþrá þeirra, afneita þeir hversdeginum sem er of smár fyrir þessa karla. Þetta birtist líka í þeim fjölmörgu fylleríislýsingum sem skreyta bækur Einars. Þar er aldrei neinn millivegur eða skemmtan höfð. Þar á aldrei að sætta sig við það smáa, heldur á að taka þetta af krafti, og endar alltaf með ósköpum. En þeir sem sætta sig við hið smáa, verða að nokkurs konar hetjum í verkum Einars, þótt ekki séu þeir margir, en má þó helst nefna Tomma, afa Badda, í Eyjabókunum. Í Eyjabókunum, Heimskra manna ráðum og Kvikasilfri, er nokkurs konar örlagahyggja ríkjandi í þessu sambandi. Þessir menn munu sífellt halda áfram að gera þessi stórkostlegu plön, en þau munu alltaf fara illa. Sjálfsskoðun og efasemdir um tilgang karlmennskunnar eru orðnar meira áberandi í Óvinafagnaði, þegar hvorki Þórður Kakali né Kolbeinn ungi vita í raun til hvers þeir eru að þessum stöðugu bardögum, þar virðist ekki ráða innri hvöt heldur hafa aðstæður borið þá yfirliði.

Einar hefur fengist við ýmis bókmenntaform. Í smásagnasöfnunum Söngur villiandarinnar (1987) og Þættir af einkennilegum mönnum, eru einnig skrautlegar manngerðir tíndar til, en með misjöfnum árangri. Sumar sögurnar geta vel staðið sjálfar, eins og „Kveldúlfs þáttur kjörbúðar“, en aðrar eru hálf léttvægar og lítið unnið úr forminu. En í þessum bókum má sjá persónueinkenni sem sjást víða í verkum Einars, en það er hvernig fólk kemst upp með lygar, ómennsku, leti og sérhlífni, frekju og yfirgangssemi og fleiri skemmtilegar hliðar smámennsku án þess að skynsamt fólk fái nokkuð við ráðið. Þættir af einkennilegum mönnum er uppfull af leiðinlegu fólki, frekjum og yfirgangsmönnum. Í smásagnasöfnunum sést líka áhugi höfundar á pínlegum og afkáralegum atburðum, en þess konar sköpun á kringumstæðum á sér langa hefð í smásagnaforminu, þótt Einari takist ekki alltaf að vinna úr þeim sem skyldi. Þessar sögur eru ekki tengdar einni fjölskyldu eða tímabili og virka þess vegna á stundum hálf munaðarlausar. Í verkum Einars eru víða ágætar lýsingar á barnæsku og kom því ekki á óvart þegar hann fór að skrifa barnabækur. Þótt ekki sé um væmnar sögur að ræða, heldur fjörugar spennusögur, þá eru þær litaðar nokkurri nostalgíu eftir því hvernig var að vera partur af hóp, því mikið er fjallað um alls konar systkinasambönd, leiki, klíkumyndun og þess háttar. Tilfinning Einars fyrir talmáli, frumlegar nafngiftir, hæfileiki til að gera hversdagsleikann spennandi og fullan af hættum og sérstæð persónusköpun sóma sér vel í barnabókunum, þar sem ekki er talað niður til barnanna, heldur er borin ákveðin virðing fyrir lesendunum. Og sú dýpt sem er ríkjandi í persónugerð minnir frekar á Astrid Lindgren en Ármann Kr.

Hið hallærislega, vandræðalega, fáránlega og fulla hefur reynst Einari drjúgt viðfangsefni lengi framan af, en í síðari skáldsögum hefur áherslan að nokkru leyti færst til sköpunar á hraða og framvindu í frásögn. Að mörgu leyti virðast því sögulegar skáldsögur vera rökrétt framhald á hans höfundarferli.

© Gunnþórunn Guðmundsdóttir, 2002

Verðlaun og viðurkenningar

2008 – Bókmenntaverðlaun starfsfólks bókaverslana: Ofsi (sem besta skáldsaga ársins)

2004 – Menningarverðlaun DV í bókmenntum: Stormur

2003 – Rithöfundasjóður Ríkisútvarpsins

1986 – Menningarverðlaun DV í bókmenntum: Gulleyjan Tilnefningar:

2008 – Íslensku bókmenntaverðlaunin: Ofsi

2004 – Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs: Stormur

2003 – Íslensku bókmenntaverðlaunin: Stormur

1996 – Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs: Heimskra manna ráð og Kvikasilfur

994 – Íslensku bókmenntaverðlaunin: Kvikasilfur

1989 – Íslensku bókmenntaverðlaunin: Fyrirheitna landið

1987 – Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs: Gulleyjan

Almenn umfjöllun

Guðmundur Andri Thorsson: „Þar sem sögueyjan rís : hjólað í Einar Kárason“
Teningur, 1. árg., 1, tbl. 1985, s. 36-54

Guðni Elísson: „Eiginlega aðhyllist ég ekki þetta aðlögunarhugtak“ : rætt við Einar Kárason um bækur og kvikmyndir“
Ritið; 2001, 1. tbl., s. 149-155

Gunnþórunn Guðmundsdóttir, „Einar Kárason (1955- )“
Icelandic Writers. Dictionary of Literary Biography, vol. 293, ritstj. Patrick J. Stevens, Detroit, Gale 2004, s. 48-54

Hrefna Haraldsdóttir: „Skáldatími: Einar Kárason“
Reykjavík : Hugsjón, 1998. [Myndband]

Pétur Blöndal: „Mér þætti fínt að skrifa á brautarstöð
Sköpunarsögur. Mál og menning, 2007, s. 66-91

Silja Aðalsteinsdóttir: „Að standa af sér slaginn : Einar Kárason segir frá reyfarakenndu lífi rithöfundar“
Tímarit Máls og menningar, 65. árg., 2. tbl. 2004, s. 8-23

Renate Klett: „Einar Kárason ist der große isländische Erzähler der Gegenwart – und steht mit beiden Beinen fest in der Erzähltradition seines Landes. Ein Besuch“
Literaturen. Das Journal Für Bucher Und Themen, 12 / 2007, s. 72-76

Um einstök verk

Gulleyjan

Páll Valsson: „Gulleyjan“
Skírnir, 160. árg., 1986, s. 330-5

Endurfundir

Kormákur Bragason: „Bókmenntaspjall“
Stína 2008, 3. árg., 2. tbl. bls. 123-34.

Fyrirheitna landið

Guðrún Þóra Gunnarsdóttir: „Rústir liðins tíma“
Tímarit Máls og menningar, 51. árg., 1. tbl. 1990, s. 104-7

Heimskra manna ráð

Anna Orrling Welander: „Einar Kárason. Dumma mäns goda råd“ (ritdómur)
Gardar, 26. árg. 1995, s. 34-35

Kristján B. Jónasson: „Í ráðleysinu miðju“
Tímarit Máls og menningar, 54. árg., 1. tbl. 1993, s. 93-8

Jón Yngvi Jónannsson: „Að loknu gullæði: Um þrjár íslenskar karlasögur“
Skírnir, 171. árg., vor 1997, s. 214-36

Kvikasilfur

Anna Orrling Welander: „Einar Kárason, Kvicksilver“ (ritdómur)
Gardar, 27. árg. 1996, s. 68-69

Kristján B. Jónasson: „Ár stöðugleikans : um nokkrar skáldsögur sem komu út á árinu“
Tímarit Máls og menningar, 56. árg., 4. tbl. 1995, s. 107-121

Kristján B. Jónasson: „Flugeldum lokið“
Tímarit Máls og menningar, 56. árg., 2. tbl. 1995, s. 111-16

Jón Yngvi Jónannsson: „Að loknu gullæði: Um þrjár íslenskar karlasögur“
Skírnir, 171. árg., vor 1997, s. 214-36

Norðurljós

Einar Már Jónsson: „Úr Surtshelli í Landsbókasafn“
Tímarit Máls og menningar, 60. árg., 3. tbl. 1999, s. 115-19

Ofsi

Dagný Kristjánsdóttir: „Hættulegar smásálir“ (ritdómur)
Skírnir 2009, 183. árg., vor, bls. 234-9.

Guðrún Nordal: „Sturlunga Einars Kárasonar“
Tímarit Máls og menningar, 70. árg., 2. tbl. 2009, s. 110-114

Kormákur Bragason: „Bókmenntaspjall“
Stína 2009, 4. árg., 1. tbl. bls. 85-98.

Óvinafagnaður

Árni Óskarsson: „Agaleysi, upplausn og taumlaus gleði : Um Óvinafagnað eftir Einar Kárason“
TMM, 63. árg., 2. tbl. 2002, s. 14-17

Torfi H. Tulinius: „Snorri og hans slægt i moderne nordisk litteratur“
Ordenes slotte, s. 31-38

Þorleifur Hauksson: „Om tre nordiske historiske romaner : nye billeder af Snorri Sturluson = Three Nordic historical novels : new portraits of Snorri Sturluson“
Nordisk litteratur; 2003, s. 148-153

Poppkorn

Aðalsteinn Ingólfsson: „Speglar og gluggar“ (ritdómur)
Tímarit Máls og menningar 2011, 72. árg., 2. tbl. bls. 139-43.

Skáld

Kolfinna Jónatansdóttir: „Skáld á skálmöld“ (ritdómur)
Spássían 2012, 3. árg., 4. tbl. bls. 8.

Kormákur Bragason: „Bókmenntaspjall: Kormákur Bragason fjallar um bækur“ (ritdómar)
Stína 2013, 8. árg., 1. tbl. bls. 164-72.

Soffía Auður Birgisdóttir: „Af hinum fáheyrðu göldrum skáldskaparins“ (ritdómur)
Tímarit Máls og menningar 2013, 74. árg., 1. tbl. bls. 134-8.

Stormur

Dagný Kristjánsdóttir: „Í auga Stormsins“ (ritdómur)
Tímarit Máls og menningar, 65. árg., 3. tbl. 2004, s. 111-113

Söngur villiandarinnar

Vésteinn Ólason: „Skoplegar sorgarsögur“
Tímarit Máls og menningar, 49. árg., 4. tbl. 1988, s. 510-12

Þar sem djöflaeyjan rís

Heimir Pálsson: „Brot úr þjóðarsögu“
Tímarit Máls og menningar, 45. árg., 4. tbl. 1984, s. 456-51

Kristján B. Jónasson: „Á mér þá alltaf að líða illa?“ : Þar sem djöflaeyjan rís og endalok nýraunsæis“
Ársrit Torfhildar, 4, 1990, s. 67-84

Dagný Kristjánsdóttir: „Karólínska“ heimsveldið hrynur“
Tímarit Máls og menningar, 48. árg., 1. tbl. 1987, s. 123-6

Eggert Þór Bernharðsson: „Djöflaeyjan – vekur allt liðið úr Thulekampinum upp til nýs líf -“
Ritið; 2001, 1. tbl., s. 57-76

Heimir Pálsson: „Brot úr þjóðarsögu“
Tímarit Máls og menningar, 45. árg., 4. tbl. 1984, s. 456-461

Þetta eru asnar, Guðjón

Jóhanna Sveinsdóttir: „Farir Guðjóns holóttar“
Tímarit Máls og menningar, 43. árg., 2. tbl. 1982, s. 240-3

Þættir af einkennilegum mönnum

Eiríkur Guðmundsson: „Það var mikið hlegið að þessu“
Tímarit Máls og menningar, 58. árg., 3. tbl. 1997, s. 114-19

Year:
1997
Publisher:
Category:
Year:
1995
Publisher:
Category:
Year:
1998
Publisher:
Category:
Year:
1984
Publisher:
Category:
Year:
1987
Publisher:
Category:
Year:
1979
Publisher:
Category:
Year:
1989
Publisher:
Category:
Year:
2007
Publisher:
Category:
Year:
1989
Publisher:
Category:
Year:
1985
Publisher:
Category:
Year:
1992
Publisher:
Category:
Year:
2004
Publisher:
Category:
Year:
1994
Publisher:
Category:
Year:
1998
Publisher:
Category:
Year:
2008
Publisher:
Category:
Year:
2001
Publisher:
Category:
Passíusálmarnir
Year:
2016
Publisher:
Category:
Year:
2012
Publisher:
Category:
Year:
2014
Publisher:
Category:
Year:
2003
Publisher:
Category:
Year:
1983
Publisher:
Category:
Year:
1981
Publisher:
Category:
Year:
2007
Publisher:
Category:
Year:
1997
Publisher:
Year:
2005
Publisher:
Year:
1990
Publisher:
Year:
1997
Publisher:
Year:
1991
Publisher:
Year:
2011
Publisher:
Year:
2005
Publisher:
Year:
1996
Publisher:
Year:
1999
Publisher:
Year:
1991
Publisher:
Year:
1992
Publisher:
Year:
2000
Publisher:
Year:
2000
Publisher:
Year:
1997
Publisher:
Year:
2000
Publisher:
Year:
1996
Publisher:
Year:
1998
Publisher:
Year:
2000
Publisher:
Year:
2005
Publisher:
Year:
1997
Publisher:
Year:
1991
Publisher:
Year:
1990
Publisher:
Year:
1994
Publisher:
Year:
1997
Publisher:
Ár:
1999
Útgefandi:
Ár:
1999
Útgefandi:
Ár:
1997
Útgefandi:
Ár:
2001
Útgefandi:
Ár:
1997
Útgefandi:
Ár:
1991
Útgefandi:
Ár:
1997
Útgefandi:
Ár:
1997
Útgefandi:

 

Í nýjustu skáldsögu sinni, Ofsa, snýr Einar Kárason sér aftur að Sturlungaöld sem einnig var viðfangsefni hans í hinni vel heppnuðu skáldsögu Óvinafagnaði frá 2001, og tekst ekki síður vel upp hér. Nú er það aðdragandi Flugumýrarbrennu sem er undir, sáttatilraunir og brúðkaupsplön, og ráðagerðir um vígaferli. Vandinn sem höfundur stendur frammi fyrir, sem ætlar sér að koma í skáldsöguform atburðum og persónum úr fortíð, er áþekkur vanda leikstjórans sem kvikmyndar skáldsögu; þ.e. í báðum tilvikum þarf að laga frásögn að nýjum miðli.

 

Skálmöld er fjórða og jafnframt síðasta bók Einars Kárasonar um atburði og persónur Sturlungaaldar.