Bergsveinn Birgisson

„Ég leit út á Barnaskerin þar sem össur átu smábörn í makindum forðum tíð, sem þær kræktu í á bæjartúnum, meðan mæður æptu í fjörum en engum bát varð komið út fyrir brimi. Hver heyrði ekki skerandi barnagrátinn leggja frá þessum skerjum er þokur voru á og norrænur?“
(Svar við bréfi Helgu)

Bergsveinn Birgisson fæddist árið 1971 á Eiríksgötu. Hann ólst upp í Kópavogi, og bjó síðar í Garðabæ og lauk stúdentaprófi frá Fjölbrautarskóla Garðabæjar 1991. Hann fór síðar í Háskóla Íslands og lauk BA prófi í íslensku og almennri bókmenntafræði árið 1997, cand. mag prófi frá Háskólanum í Osló 1999, magisterprófi árið 2001 frá Háskólanum í Björgvin og doktorsprófi í norrænum fræðum frá sama skóla árið 2008.

Fyrsta útgáfa var ljóðabókin Íslendingurinn sem kom út árið 1992, og þar á eftir ljóðabókin Innrás liljanna sem kom út undir merkjum Nykurs árið 1997. Skáldsagan Landslag er aldrei asnalegt kom út 2003 hjá Bjarti, síðan hefur Bergsveinn sent frá sér þrjár skáldsögur, síðast Geirmundar sögu heljarskinns árið 2015. Bergsveinn var tilnefndur til Íslensku bókmenntaverðlaunanna fyrir skáldsögurnar Landslag er aldrei asnalegt og Svar við bréfi Helgu (2010), en sú síðarnefnda var einnig tilnefnd til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs.

Bergsveinn hefur verið búsettur í Noregi um nokkurt skeið, en gert reglulegar vitjanir til ættjarðarinnar.

Pistill frá Bergsveini Birgissyni

Kannski mætti segja um mig eitthvað svipað og sagt var um Ólaf digra, síðar helga, í Gerplu, að ég ólst upp í kjölum báta við frekar harðsnúið orðfæri. Átta ára gamall var ég með dag og dag á grásleppuveiðum með föður mínum, og tólf ára gamall var ég á sumrum á togara upp á hálfan hlut. Fjórtán ára var ég kominn upp á dekk á hlera, og lásaði úr gröndurum við öskrandi mann í glugga. Frá átján ára aldri gerði ég út trillu norður á ströndum á sumrin, þar til ég hafði lokið við magisternám mitt í norrænum fræðum árið 1998. Ég hef fengið að kynnast góðu fólki og góðum sagnamönnum; fólki sem snemma vakti hjá mér áhuga á tilvistarlegum spurningum.

Á hinn bóginn hef ég helgað líf mitt norrænum fræðum, og lauk doktorsprófi frá Háskólanum í Björgvin árið 2008. Ég er fræðimaður sem leitast við að nota báða hluta heilans, og ekki bara þann sem sér um rökhugsun. Ég er sérfræðingur í dróttkvæðum, og hlýt að jafnaði samúð fyrir það hlutskipti mitt. Ég hef ekki áhuga á dróttkvæðum sem slíkum. Ég hef áhuga á manneskjunni, hugsun hennar og háttum. Og dróttkvæðin eru einu frumheimildirnar sem um það hvernig fólk hugsaði hér í norðrinu áður en grísk-rómverska menningin ruddi sér til rúms í hugum fólks með kristni og kirkju. Ég tel mig búa að fræðagrúski mínu sem rithöfundur, það hjálpar mér að sjá kjarnann í hlutum, að afklæða hvernig fólk man í gegnum sögur og kvæði og hvað þarf að vera í sögu eða kvæði svo það sitji í minni fólks. Nútímahöfundurinn er í samskiptum við sama mannsheilann og dróttkvæðaskáldið og sagnaritarinn; lögmálið hefur ekki breyst. Að lesa klassík er leið út úr mörgum ógöngum.

Ég hef verið svo heppinn að kynnast þeirri menningarstofnun sem einn íslenskur sveitabær er, og að auki tel ég mig hafa fengið innsýn inn í miðaldir á sveitabæ ömmu minnar og afa. Stundum nýti ég þennan eina «íslenska» heim sem ég þekki sem umgjörð fyrir mína texta, en sem rithöfundur er ég fyrst og fremst upptekin af tilvistarlegum spurningum. Mig dreymdi um að verða heimspekingur, en örlögin gerðu úr mér fílólóg. Draumurinn brýst út á öðrum vettvangi. Árin 1993–1994 ferðaðist ég víða um Afríku og Asíu. Þetta hafði mótandi áhrif á mig; og kveikti mikla forvitni um sögu og fortíð míns fólks.

Ég hef haft kenningu Osip Mandelstam að leiðarljósi í mínum skrifum; ætli maður að búa til bókmenntir þarf hvorki trú á Guð, manneskju eða hugmyndafræði hennar; en maður verður að trúa á orðið. Ef maður trúir ekki á orðið, er best að hætta að skrifa bókmenntir. Og reyndar má segja að trúin á orðið sé að vissu marki einnig trú á manneskjuna.

Bergsveinn Birgisson

Verðlaun og viðurkenningar

2017 - Stórriddarakross hinnar konunglegu norsku heiðursorðu, fyrir framúrskarandi störf í þágu Noregs og alls mannkyns

2010 - Bókmenntaverðlaun starfsfólks bókaverslana, besta íslenska skáldsagan: Svar við bréfi Helgu

Tilnefningar

2012 - Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs: Svar við bréfi Helgu

2010 - Íslensku bókmenntaverðlaunin: Svar við bréfi Helgu

2003 - Íslensku bókmenntaverðlaunin: Landslag er aldrei asnalegt

 

Um einstök verk

Svar við bréfi Helgu

Fríða Björk Ingvarsdóttir: „Örlagaríkt ástleysi“ (ritdómur)
Tímarit Máls og menningar 2011, 72 (4), bls. 118-126.

Svarte vikingen

Grønlie, Siân: „Den svarte vikingen. By Bergsveinn Birgisson“ (ritdómur)
Saga-book 2015, 39. árg., bls. 131-33.

Leitin að svarta víkingnum eftir Bergsvein Birgisson
Year:
2016
Publisher:
Category:
Year:
2007
Publisher:
Year:
1999
Publisher:
Year:
2011
Publisher:
Category:
Year:
1997
Publisher:
Category:
Year:
1992
Publisher:
Category:
Year:
2014
Publisher:
Category:
Year:
2011
Publisher:
Ár:
2007
Útgefandi:
Ár:
2011
Útgefandi:
Flokkur:
Ár:
2014
Útgefandi:
Flokkur:
Ár:
1997
Útgefandi:
Flokkur:
Ár:
1992
Útgefandi:
Flokkur:
Ár:
2003
Útgefandi:
Flokkur:
Leitin að svarta víkingnum eftir Bergsvein Birgisson
Ár:
2016
Útgefandi:
Flokkur:
Sagan segir frá samfélagi trillukarla sem búa í verbúð í annars mannfáum Geirmundarfirði og samskiptum þeirra hver við annan og við samfélagið í kring, og síðast en ekki síst, við ráðskonurnar sem þeir auglýsa eftir.
Í Handbók um hugarfar kúa (2009) eftir Bergsvein Birgisson verða tvisvar sögumannaskipti. Sagan fjallar um menningarfræðidoktorinn Gest Sigurjónsson og geðveikina sem ágerist innra með honum eftir áfall í Hvalfirði. Gestur segir sögu sína í fyrstu persónu allt þar til andlegri heilsu hans hefur hrakað svo mjög að hann ,,hættir að segja frá” og næsti sögumaður tekur við.